Van straatarm naar peperduur

De opmars van peperdure ‘kitscherige’ kunst lijkt niet meer te stuiten ondanks de huidige financiële crisis. De Amerikaanse kunstenaar Jeff Koons stelt zijn blinkende en vaak suikerzoete sculpturen tentoon in Versailles. Er is de tentoonstelling in het Rijksmuseum in Amsterdam rond Damien Hirst’s inmiddels wereldberoemde werk For the love of God, een platinaschedel bedekt met dure diamanten. Wilt u deze tentoonstellingen met kunstwerken die door de huidige recessie – nu de kapitalistische droomtaart als een slecht gebakken soufflé in elkaar is gezakt – plotseling totaal miscast lijken, nog bezoeken, dan zult u zich trouwens moeten reppen. Ze sluiten immers zeer binnenkort hun deuren.

Toch lijkt de financiële crisis ook succesvolle kunstenaars als Koons en Hirst te treffen. Zo kregen een heel aantal werknemers van Hirst’s bedrijf Science Ltd. eind november hun ontslag. Blijkbaar was de opbrengst van de werken die Hirst

Literaire thriller

Het is algemeen bekend: van schrijven wordt een mens niet rijk. Op die zeldzame witte raven na. Je verwacht het dan ook niet van een succesvol schrijver als A.F.Th. van der Heijden, maar blijkbaar heeft deze auteur momenteel een acute nood aan liquide middelen. Hoe anders valt de aankondiging in de voorjaarsaanbieding van uitgeverij Querido van zijn nieuwste roman te verklaren? Doodverf verschijnt in mei 2009 en in de folder met de nieuwste aanbiedingen van Querido wordt het boek als volgt aangeprezen: “Uit zijn romancyclus De tandeloze tijd lichtte A.F.Th. van der Heijden de verhaallijn over de zogenaamde ‘gipsmoord’, en verzelfstandigde die via een proces van herordenen en opnieuw monteren tot een boek. Het resultaat is een letterlijk adembenemende literaire thriller.”

Met oprecht ongeloof herlees ik die laatste zin. Maar het staat er echt: “literaire thriller”. Zou A.F.Th van der Heijden van het ene boek op het andere zo overstag kunnen gaan? Want wat lezen we

Boekpresentatie Arnon Grunberg is camouflage

Wees er maar van overtuigd dat het helemaal geen toeval is dat de Nederlandse schrijver Arnon Grunberg zijn nieuwste boek zal presenteren in Eupen of all places. Voor alle duidelijkheid: Eupen ligt in het Duitstalige gedeelte van België – de zogenaamde Oostkantons met naast Eupen ook nog Malmedy en Sankt-Vith – en dat gedeelte van het land wordt een jaar na de verkiezingen in de figuur van Karl-Heinz Lambertz eindelijk ook eens uitgenodigd om te proberen de driedubbele gordiaanse knoop waarin ons land sedert meer dan een jaar wordt doodgeknepen te ontwarren – of is het met Brussel erbij een vierdubbele knoop?

Het zal Arnon Grunberg hoogst en waarschijnlijk Eupense everzwijnworst wezen wie ditmaal de onderhandelingen mogen leiden, want na missies in Afghanistan en Irak zal de schrijver nu eigenhandig het Belgische probleem niet alleen op de wereldkaart zetten, maar de politieke leiders van ons land – uiteraard allemaal fanatieke leesbeesten – door zijn keuze voor deze unieke locatie zo gigantisch laten schrikken dat

De debutant die nog moet debuteren

Interessante kop in De Standaard vandaag: Nederlandse uitgevers in de rij voor Vlaamse debutant. Liefst zeven uitgevers brachten een bod uit om de eerste roman uit te geven van een Vlaming die in Amsterdam woont. Niet op basis van een afgewerkt manuscript, nee, deze jongen presteert het om meteen al een niet onaardig voorschot te cashen op basis van slechts zes (!) pagina’s tekst van zijn roman in wording.

Lees je het artikel wat aandachtiger, dan blijkt het geschreven naar aanleiding van een persbericht dat de Amsterdamse literaire agent Paul Sebes de wereld in stuurde. Hij las slechts een kortverhaal van deze debutant die nog moet debuteren, maar was blijkbaar zo onder de indruk van het verhaal dat

Angst

Ik ben al een eeuwigheid geen Humo-lezer meer. Ik haakte af toen ik er achter kwam dat Humo een tv-blad bleek te zijn. Ik kijk weinig tv. Maar onlangs gooide iemand de Boekenbijlage 2007 in mijn richting, een extra katern dat in het midden van het weekblad tussen de nietjes stak. Dat opent met een artikel ‘”Moeder, waarom beven wij?” waarin twintig schrijvers aan het woord komen over hun angst. Aan die oefening willen wij ons ook wel even wagen:

Mijn grootste angst is:

• wakker te worden als Herman Brusselmans en vaststellen dat ik vrij van angsten ben
• wakker te worden als Herman Brusselmans in een boekhandel voor een stapel boeken van mijn hand met de intrigerende titel “Wat zullen we nou krijgen?”
• wakker te worden als Saskia de Coster in bed met Kid Rock naast me
• wakker te worden als Saskia de Coster in bed terwijl ik Kid Rock lig te pijpen
• wakker te worden als Saskia de Coster in bed terwijl Kid Rock een gescheurd condoom van zijn lul schuift
• wakker te worden als Koen Peeters en ontdekken dat blog rijmt op dog
• wakker te worden als Walter van den Broeck in een auto op de Antwerpse ring
• wakker te worden als Walter van den Broeck in een auto op de Antwerpse ring tijdens de piekuren
• wakker te worden als Walter van den Broeck in een auto op de Antwerpse ring tijdens de piekuren terwijl ik hyperventileer
• wakker te worden als Walter van den Broeck in een auto op de Antwerpse ring tijdens de piekuren terwijl ik hyperventileer en

Prijsweigeraar

Jeroen Brouwers houdt niet van prijzen. Toen hij in 2001 de Gouden Uil kreeg voor zijn roman Geheime Kamers haalde hij in zijn speech fel uit naar de commercie rond literaire prijzen. Hij zou die kelk voortaan aan zich voorbij laten gaan. De driejaarlijkse Prijs der Nederlandse Letteren is dan wel geen literaire wedstrijd, Jeroen Brouwers heeft meegedeeld dat hij de prijs van de Nederlandse Taalunie weigert. Normaal zou hij die op 26 november uit handen van koning Albert ontvangen, maar Brouwers stuurt zijn kat omdat hij het geldbedrag van 16.000 euro een aalmoes vindt in verhouding met het prestige van de prijs. Enerzijds heeft Jeroen Brouwers een punt: met die 16.000 euro ligt de prijs maar een fractie hoger dan

Geldhaaien

Twee dagen na mekaar een bericht in de krant over een verkoop van een kunstwerk van de Britse kunstenaar Damien Hirst. Het ene bericht kopt: “Damien Hirst verkocht voor 295 euro op ‘blinde veiling’“. De dag erna: “Diamanten schedel van Hirst verkocht voor 73 miljoen.” Dat laatste bedrag zijn ook euro’s, want omgerekend van de 50 miljoen pond waarvoor de schedel uit platina, die gevormd is op basis van een 35-jarige Europese man uit de 18de eeuw en die bedekt is met een laag van 8.601 diamanten, verkocht werd aan een investeringsgroep. Hirst financierde het werk For the Love of God uit eigen middelen en haalde zijn inspiratie bij een Azteekse turkooizen schedel in het British Museum.

De duurste levende kunstenaar, die bekend werd door zijn werk The Physical Impossibility of Death in the Mind of Someone Living (1991), een glazen tank met daarin een grote opgezette tijgerhaai, was op een anonieme veiling in Ierland een flink stuk minder waard. De bieders die deelnamen aan de veiling werden

Ik wil de mooiste hebben

Wat houden we toch van wedstrijden. Én winnaars. De openbare omroep gaat op zoek naar het ‘mooiste’ kunstwerk van Vlaanderen. Daartoe worden er per provincie kunstwerken geselecteerd. Voorlopige werktitel van het format, dat geïnspireerd is op Arts Summer van de BCC, is “De kunstzomer”. De inzamelrondes vinden plaats in het SMAK in Gent, het MuHKA in Antwerpen, het PMMK in Oostende, Z33 in Hasselt en Wiels in Brussel. Na een selectie volgt de afvallingsrace. En dat belooft gepaard te gaan met de nodige emo-tv, want Walter Couvreur, hoofd van het productiehuis Cultuur, verwoordt het zo: “We willen de amateursector en de professionele sector met elkaar confronteren. Bovendien willen we de emoties die met kunst gepaard gaan in beeld brengen.” In de zomer 2008 volgt een tentoonstelling van het werk van de laureaten in de Bozar in Brussel. En de winnaar is… de kijker.

Het S(ado)M(asochisme) van de overwerkte recensent

Klassieke muziek is al een ondergeschoven kindje op de recensiepagina’s van de meeste kranten en tijdschriften, maar wat doe je als recensent als je weer maar eens een deel van de zoveelste integrale opname van Beethovens Pianosonates op je bord krijgt? Bespreken uiteraard, want als muziekrecensent koop je cd’s niet, een recensent krijgt dat pakketje gratis op zijn bureau. En dan moet hij er natuurlijk iets over schrijven. Ik zie het al voor me: cd-hoes bestuderen, cd-speler openen en het schijfje in de ongetwijfeld topkwaliteit muziekinstallatie schuiven, wellicht zelfs koptelefoon over de oren schuiven voor de ultieme test en dan… luisteren naar Beethoven: The Piano Sonatas, Vol. 4: Sonatas Opp. 26, 27 & 28 door András Schiff (ECM). Een verplicht nummertje lijkt het wel waarbij de recensie erg ‘actueel’ opent met een verwijzing naar de Elisabethwedstrijd: “… we mogen ons weer aan rijpe pianisten wagen.” Wagen? Een klein understatement, toch? Het is ’s mans broodwinning. Nog geen tien zinnen – exact negen, ik heb ze geteld – maakt De Morgen-recensent van dienst SM – initialen waarachter

Verbod op roken gaat in tegen de wetten van de kunstgeschiedenis volgens David Hockney

Wordt het een internationale trend, kunstenaars die het roken claimen als bron van hun inspiratie? Slechts enkele dagen nadat Vlaanderens bekendste schilder Luc Tuymans zich outte als ‘rokende’ kunstenaar – “Roken is een essentieel onderdeel van mijn werk. Ik rook als ik opsta, als ik denk en als ik schilder.” – krijgt hij het illustere gezelschap van Groot-Brittanië’s beroemdste schilder David Hockney. De goede man, inmiddels 69 jaar, is meer dan kwaad over het rookverbod dat op 1 juli 2007 in zijn geboorteland van kracht wordt, waardoor het afgelopen is met roken in cafés en restaurants. “Schilders moeten overal kunnen roken,” fulmineerde hij in De Morgen van gisteren en de man onderbouwde zijn stelling zelfs met een ‘krachtig’ betoog. Volgens Hockney gaat het verbod in tegen de wetten van de kunstgeschiedenis, want zo orakelde hij volgens The Indepedent tijdens de opening in de Tate Britain van de tentoonstelling Hockney on Turner, die een groot overzicht biedt van aquarelwerken van William Turner (1775-1851): “Turner rookte. Monet rookte en stierf op zijn 86ste. Picasso en Matisse rookten en bereikten een respectabele leeftijd. Zij hadden geen akelige mensen die hen vertelden wat ze moesten doen.” De kunstenaar die ons met het boek Secret Knowledge. Rediscovering the lost techniques of the Old Masters trachtte te overtuigen dat beroemde schilders als Van Eyck, Carravagio, Velázquez en Ingres spiegels en lenzen gebruikten om hun realistische meesterwerken te scheppen, vindt het feit dat beroemde schilders rookten voldoende bewijs om zijn stelling te onderbouwen. Bizar is het wel: kunstenaars die in hun werken ’onsterfelijkheid’ betrachten en het dan opnemen voor de ‘vluchtigheid’ van rook.