De opmars van peperdure ‘kitscherige’ kunst lijkt niet meer te stuiten ondanks de huidige financiële crisis. De Amerikaanse kunstenaar Jeff Koons stelt zijn blinkende en vaak suikerzoete sculpturen tentoon in Versailles. Er is de tentoonstelling in het Rijksmuseum in Amsterdam rond Damien Hirst’s inmiddels wereldberoemde werk For the love of God, een platinaschedel bedekt met dure diamanten. Wilt u deze tentoonstellingen met kunstwerken die door de huidige recessie – nu de kapitalistische droomtaart als een slecht gebakken soufflé in elkaar is gezakt – plotseling totaal miscast lijken, nog bezoeken, dan zult u zich trouwens moeten reppen. Ze sluiten immers zeer binnenkort hun deuren.
Toch lijkt de financiële crisis ook succesvolle kunstenaars als Koons en Hirst te treffen. Zo kregen een heel aantal werknemers van Hirst’s bedrijf Science Ltd. eind november hun ontslag. Blijkbaar was de opbrengst van de werken die Hirst op eigen initiatief in september bij Sotheby’s liet veilen – wat goed was voor een bedrag van 130 miljoen -, niet voldoende om zijn omvangrijke ‘atelier’ draaiende te houden in deze kommervolle tijden.
En dan lees je een stukje in de krant dat kopt “Damien Hirst eist geld van amateurkunstenaar”. Een Britse straatartiest die werkt onder het pseudoniem Cartain – wat doet denken aan de manier waarop Banksy te werk gaat – gebruikte in een aantal van zijn collages het beeld van de met diamanten bezette schedel. Zestien is de jongen ocharme en hij krijgt de rijkste levende kunstenaar op zijn dak. Want toen Hirst het geknip en geplak van Cartain onder ogen kreeg floot hij niet van bewondering tussen zijn tanden, maar contacteerde hij meteen de Design and Artists Copyright Society (Dacs). En daar werd resoluut werk gemaakt van zijn klacht. Tweehonderd pond kostte het de jongen om het zaakje te regelen, naast de eis alle kunstwerken aan Damien Hirst over te maken. Dan moet het water de Britse kunstenaar toch echt wel aan de lippen staan als hij zo’n pietluttig bedrag eist van een obscuur talent.
Maar misschien begrijp ik het helemaal verkeerd en is dit een geniale strategie van Damien Hirst om in deze voor kunstenaars bittere tijden een nieuwe goudader aan te boren. Want inmiddels is die jonge Cartain door deze actie natuurlijk wel de anonimiteit ontstegen en wordt hij met wat geluk en volharding binnen een paar jaren wellicht even beroemd als Banksy of zelfs de meester zelf. En als heel deze storm in een glas water – die in zowat alle pers kopij oplevert – is gaan liggen, dan neemt Damien Hirst de jonge kunstenaar gewoon in dienst. Zijn eerste werken heeft hij immers al voor een peulenschil gekocht.
